26 سال بعد، این گوهر دست‌کم گرفته شده نینتندو 64، بهتر از چیزیه که یادتونه

وقتی بحث‌ها به میراث نینتندو 64 می‌رسه، معمولاً همون چند تا عنوان خاص تو صحبت‌ها غالب می‌شن: سوپر ماریو 64، افسانه زلدا: اوکارینای زمان، گولدن‌آی 007 و بقیه کلاسیک‌ها. تو این لیست بازی‌هایی گم می‌شن که تو زمان عرضه‌شون نتونستن انتظارات رو برآورده کنن، مثل پروژه‌هایی که ریسک کردن، آشکارا لنگ زدن یا بی‌سروصدا به عنوان شکست کنار گذاشته شدن. یکی از ماندگارترین مثال‌ها کستلوانیا هست، که معمولاً بهش کستلوانیا 64 می‌گن، بازی‌ای که مدت‌ها بیشتر به خاطر اینکه چی نبود تا اینکه چی سعی داشت باشه، تو یادها مونده.

کستلوانیا 64 که تو دوران انتقال پر فراز و نشیب کستلوانیا به دنیای سه‌بعدی عرضه شد، زیر بار مقایسه‌ها با سمفونی شب (Symphony of the Night) و مشکلات رشد طراحی‌های سه‌بعدی اولیه له شد. اما وقتی امروز دوباره بهش نگاه می‌کنیم، بدون هیاهو، انتظارات و شوک فنی اواخر دهه 90، بازی خیلی متفاوتی به نظر می‌رسه. چیزی که یه زمانی کُند حس می‌شد، حالا عمدی به نظر می‌رسه. چیزی که به عنوان دست و پا چلفتی کنار گذاشته شد، حالا به عنوان جاه‌طلبی اتمسفریک خونده می‌شه. و چیزی که خیلی از طرفدارا کاملاً ازش رد شدن، ممکنه در واقع یکی از سوء تفاهم‌ترین آزمایش‌های نینتندو 64 باشه.

کستلوانیا 64 هرگز اون فاجعه‌ای که شهرتش ادعا می‌کرد، نبود

وقتی کستلوانیا 64 تو سال 1999 عرضه شد، تو یه لحظه نامناسب برای این فرانچایز از راه رسید. طرفدارها هنوز غرق تو درخشش سمفونی شب بودن، و انتظارات برای جهش کستلوانیا به سه‌بعدی به طور غیرواقعی بالا بود. چیزی که بازیکن‌ها به جاش دریافت کردن، یه ماجراجویی گوتیک کُندتر و روشمندتر بود که بلافاصله با اون چیزی که مردم می‌خواستن کستلوانیا باشه، سازگار نشد.

تو اون زمان، خیلی از منتقدان و بازیکن‌ها بازی رو دست و پا چلفتی، خسته‌کننده یا کاملاً غلط می‌دونستن. مشکلات دوربین، کنترل‌های ناشیانه و تمرکز بیشتر روی اتمسفر به جای مبارزه روان، اون رو تبدیل به هدف آسونی کرد. اما اگه از دریچه مدرن که قدردان طراحی‌های سه‌بعدی آزمایشی هست بهش نگاه کنیم، کستلوانیا 64 خیلی جاه‌طلبانه‌تر از شهرتش به نظر می‌رسه.

این بازی به جای دنبال کردن سرعت آرکید مانند، روی وحشت و تعلیق تمرکز کرد. ریتم عمدی، دید محدود و محیط‌های خفقان‌آورش اتفاقی نبودن؛ اونها تلاش‌هایی برای ترجمه وحشت گوتیک به دنیای سه‌بعدی بودن، تو زمانی که توسعه‌دهنده‌های کمی واقعاً می‌دونستن چطور این کار رو انجام بدن. اگه منصف باشیم، اون جاه‌طلبی سزاوار اعتباری بیشتر از چیزی بود که بهش داده شد. احتمالاً خیلی از کارهایی که سایلنت هیل چند ماه بعد (خیلی بهتر) تو پلی‌استیشن انجام داد، کستلوانیا 64 اول بهش دست زده بود.

اتمسفر گوتیک هنوز هم بار سنگینی رو به دوش می‌کشه

چیزی که کستلوانیا 64 به طور قطع بهتر از خیلی از هم‌عصرانش درست انجام داده، لحن (Tone) هست. محیط‌های بازی، مثل جنگل‌های مه‌آلود، قلعه‌های جن‌زده و حیاط‌های زیر نور ماه، غرق تو مالیخولیا گوتیک هستن. استفاده از مه تو فاصله‌های دور، که حالا اغلب به عنوان یه محدودیت فنی ذکر می‌شه، در واقع حس ناراحتی رو بیشتر می‌کنه، تهدیدها رو پنهان می‌کنه و کاوش رو واقعاً خطرناک جلوه می‌ده.

موسیقی متن و طراحی صدا هم این اتمسفر رو تقویت می‌کنن. سکوت به همون اندازه که موسیقی مؤثره، استفاده می‌شه، و این اجازه رو می‌ده تا صدای جیر جیر درها یا ظهور ناگهانی دشمنان، تأثیر بیشتری داشته باشه. این رو با زاویه‌های دوربین ثابت تو بخش‌های خاص ترکیب کنین، بازی اغلب به جای اکشن-پلتفرمر سنتی، به ژانر وحشت بقا (Survival Horror) نزدیک‌تر می‌شه.

این رویکرد مبتنی بر حال و هوا (Mood-first) تو سال 1999 با سلیقه همه سازگار نبود، اما خیلی بهتر با سلیقه‌های مدرن که به غرق شدن تو محیط و داستان‌گویی محیطی اهمیت می‌دن، هماهنگ می‌شه. امروز، کستلوانیا 64 کمتر شبیه یه آزمایش شکست‌خورده و بیشتر شبیه یه تلاش اولیه برای چیزیه که این سری بعداً به طور کامل رهاش کرد.

میراث تاریکی (Legacy of Darkness) ثابت کرد ایده اصلی درست بود

هر ارزیابی جدی از کستلوانیا 64 باید Castlevania: Legacy of Darkness رو هم به رسمیت بشناسه، که همون سال بعداً منتشر شد. این بازی که اغلب به عنوان نسخه گسترش‌یافته یا “بهبودیافته” توصیف می‌شه، خیلی از نواقص نسخه اصلی رو برطرف کرد در حالی که نقاط قوتش رو دو برابر کرد.

این بازی شخصیت‌های قابل بازی جدید، طرح‌بندی مراحل بازنگری‌شده، رفتار دوربین بهبودیافته و تعادل سختی تنظیم شده رو معرفی کرد. نکته مهم اینه که، ثابت کرد ایده اصلی پشت کستلوانیا 64 ذاتاً مشکل‌دار نبود – فقط نیاز به تکرار و صیقل داشت. جایی که نسخه اصلی زیر بار انتظار له شد، میراث تاریکی بی‌سروصدا یه نسخه با اعتماد به نفس‌تر از همون دیدگاه رو ارائه داد.

این دو بازی با هم، شاخه جذابی از تکامل کستلوانیا رو نشون می‌دن که دیگه هرگز به طور کامل بررسی نشد. در حالی که این فرانچایز در نهایت هویت خودش رو تو طراحی‌های 2D و مترویدوانیا که به محبوبیتشون کمک کرد، پیدا کرد، نسخه‌های نینتندو 64 به عنوان استثناهایی منحصر به فرد و اتمسفریک باقی موندن. بیست و شش سال بعد، کستلوانیا 64 ممکنه به هیچ وجه یه کلاسیک نباشه، اما خیلی بهتر و جالب‌تر از اعتباریه که تاریخ بهش داده.

لينک منبع